Coaching voor leiders – verschillende leiderschapsstijlen en wanneer je coaching inzet
We weten dat coaching een waardevolle leiderschapsvaardigheid is. Toch is het in veel bedrijven geen prioriteit om een leiderschapscultuur neer te zetten die een coachingstijl mogelijk maakt. Men vindt het een leuk idee, misschien is het een extra optie. De kracht van coaching als leiderschapsstijl wordt in sommige organisaties nog niet gezien. En niet benut.
“Organisaties met senior leiders die effectief en frequent coachen, verbeteren hun bedrijfsresultaten met 21% in vergelijking met organisaties die nooit coachen.” – Bersin door Deloitte.
Coaching helpt bij het opbouwen van betrokkenheid, verbetert de prestaties en leidt tot hogere retentie. De argumenten om het te verankeren in de leiderschapscultuur zijn er.
De vaardigheid van een succesvolle leider is te weten hoe en wanneer verschillende leiderschapsstijlen te gebruiken – coaching mag de andere stijl niet overschaduwen. Maar het bewijs groeit dat het een essentieel onderdeel is van het zakelijke ethos en het pakket vaardigheden van elke doelgerichte leider.
Wat zijn de verschillende leiderschapsstijlen en waar bevindt coaching zich?
Er zijn veel theorieën over leiderschapsstijlen en ze bevatten allemaal een kern van waarheid. Een van de theorieën waar we vaak naar verwijzen, is ontwikkeld door Daniel Goleman en richt zich op emotionele intelligentie.
De leiderschapsstijlen van Goleman zijn gebaseerd op het idee dat leiders de emoties, sterke punten, overtuigingen en waarden van anderen moeten herkennen en begrijpen om effectief te kunnen leiden. Volgens de theorie van Goleman is er geen goede of verkeerde leiderschapsstijl. Het gaat om het lezen van een situatie en reageren met de juiste stijl.
Wat zijn de zes leiderschapsstijlen van Goleman, wanneer zijn ze het meest effectief en wanneer pas je coaching toe?
- Affiliatief
Het doel van de affiliatieve leiderschapsstijl is het bevorderen van samenwerking en positieve relaties in een team. De leider creëert een harmonieuze sfeer waarin alle teamleden zich gewaardeerd voelen en een gevoel van verbondenheid ervaren.
Deze stijl van leiderschap helpt het moreel en vertrouwen op te bouwen en kan een effectieve oplossing zijn voor repareren van barsten binnen teams. Door op deze manier te leiden, kan de juiste omgeving worden gecreëerd die focust op strategie, innovatie, visie en toekomstdenken.
- Participatief (democratisch)
Deze stijl staat ook bekend als de democratische leiderschapsstijl. Goleman verwisselde het woord democratisch voor participatief om beter weer te geven wat hij wilde zeggen. Een participatieve leider moedigt een open discussie, gelijke participatie en gedeelde besluitvorming in het hele team aan. Het vereist een ervaren, zelfverzekerd en professioneel team om dit te laten werken. Maar wanneer een leider de vaardigheden heeft om te faciliteren en te verenigen, kan participatief leiderschap zeer effectief zijn.
Het werkt goed voor leiders die zich op hun gemak voelen met en waarde hechten aan flexibiliteit, en die werken in situaties waar snelle veranderingen aan de orde van de dag zijn of frequente probleemoplossing nodig is. Democratisch leiderschap biedt uitdaging en zorgt voor continue individuele en teamgroei.
- Directief (dwingend)
De directieve leiderschapsstijl wordt het best bewaard voor tijden van nood of urgentie wanneer een leider dingen voor elkaar moet krijgen. Anders leiderschapsstijlen zijn misschien al geprobeerd en hebben gefaald. Het gaat om brandjes blussen, een kortetermijnaanpak.
Deze manier van handelen laat weinig of geen tijd over voor discussie en leunt op de assertiviteit van de leider en de naleving van de medewerker of het team.
- Tempobepalend
Voor teams die goed reageren op het werken onder druk, die constant aan hoge normen moeten voldoen en vaak optimistische doelen moeten halen, kan de stijl van tempo bepalen werken.
Maar er zijn risico’s en nadelen aan deze stijl. Hoewel de stijl van tempobepaling op korte termijn uitstekende resultaten kan opleveren, kan de sterke focus op prestaties en resultaten op de langere termijn schadelijk zijn voor het welzijn, de betrokkenheid en de motivatie van de werknemers. Voor leiders die deze leiderschapsstijl gebruiken, is het essentieel rekening te houden met het mentale welzijn van werknemers en voorzichtig zijn met het creëren van een toxische werkomgeving.
- Visionair (gezaghebbend)
In tegenstelling tot de tempobepalende stijl wordt de visionaire stijl over het algemeen gezien als een benadering die positief en ondersteunend is. Gedreven door een visie en de wens om als team samen te werken om die visie te realiseren. Visionaire leiders zullen teams inspireren en motiveren terwijl ze richting, begeleiding, feedback en aanmoediging bieden.
- Coachen
Met de coachende leiderschapsstijl investeer je in langetermijnresultaten, in groei en harmonie, gericht op het ondersteunen en ontwikkelen van teamleden. Coachende leiders helpen werknemers hun sterke en zwakke punten te identificeren en te begrijpen hoe hun vaardigheden en werkrelaties te verbeteren.
De theorie achter de coachende leiderschapsstijl is het gevoel van eigenaarschap en verantwoordelijkheid bij medewerkers te stimuleren wat uiteindelijk leidt tot positieve, individuele en organisatorische groei.
Waarin verschilt coaching van andere leiderschapsstijlen?
De coachende leiderschapsstijl is anders vanwege de focus op de langetermijninvestering. Omdat dit vaak wordt verwaarloosd ten gunste van kortetermijnresultaten en schijnbaar snelle oplossingen, missen sommige organisaties deze kunst.
Goed opgeleide coachende leiders kunnen de kloof overbruggen tussen de harde, resultaatgerichte stijl van tempobepaling en de voedende, langetermijnstijl van visionair leiderschap en daarmee echte resultaten behalen. Het stelt leiders in staat om moeilijke vragen te stellen, doelgericht te leiden en verandering teweeg te brengen.
Coachend leiderschap werkt met zowel getalenteerde, bekwame en gewillige medewerkers, als met degenen waar de motivatie of de vaardigheden ontbreekt. De leider kan coaching afstemmen op de behoeften van het individu en hen helpen groeien om de doelen van de bredere organisatie te bereiken.
Hoewel coaching een grotere tijdsinvestering vereist, leidt de holistische, ontwikkelingsbenadering tot consistente resultaten in de hele organisatie en daarnaast tot loyale, gerichte, harmonieuze en productieve teams.
Voor bedrijven die een beroep willen doen op nieuw talent en het moderne personeelsbestand, is een toewijding aan prestatieontwikkeling en professionele groei zeer aantrekkelijk – twee derde van de Millennials verwacht van hun managers dat ze professionele ontwikkelingsmogelijkheden bieden.
En hoe zit het met de ROI? Volgens een onderzoek beoordeelt 86% van de bedrijven hun ROI gunstig voor hun investering in coaching, waarbij wordt gesteld dat de investering zichzelf in ieder geval heeft terugverdiend. Van coachend leiderschap is ook bewezen dat het de retentie en het ziekteverzuim verbetert.
Aangezien investeringen in een coachende leiderschapsstijl zo’n blijvende en omvangrijke menselijke en zakelijke impact kunnen hebben, zou elke leider coaching in zijn of haar vaardighedenpakket moeten hebben.
Meer weten?
Neem contact met ons op voor meer informatie over aankomende cursussen en hoe coachend leiderschap jouw bedrijf ten goede kan komen.
