Dit is het laatste blog naar aanleiding van een serie gesprekken met Caroline Skinner, General Counsel voor G4S Europa en het Midden-Oosten, en Ingrid van Berkel, voormalig partner bij Eversheds Sutherland en nu executive coach en facilitator bij TPC Leadership. Zij bespreken waarom cultureel bewustzijn een essentieel onderdeel is in de ontwikkeling van leiders.
Cultureel bewustzijn is niet altijd gemakkelijk te verwerven. Caroline gaf in een vorig blog een aantal voorbeelden waarin ze zich moest aanpassen toen ze voor G4S als General Counsel in het Midden-Oosten startte. Er was niemand om haar te begeleiden en te leren hoe ze om moest gaan met andere culturen. Het was een kwestie van snel leren met soms vallen en opstaan.
Caroline, lange tijd werkzaam als advocaat en nu General Counsel bij G4S, legt uit waarom cultureel bewustzijn zo essentieel is. “Mensen kunnen in zakelijke en juridische zaken over dezelfde feiten heel verschillend denken, op zowel emotioneel als intellectueel niveau. Het is hoe je gezamenlijk deze ongelijkheid ziet en stappen onderneemt ermee om te gaan en het verschil te maken tussen een mislukte of succesvolle vergadering.”
Wat het kost wanneer je cultuur over het hoofd ziet
Terugkijkend op haar ervaringen in het Midden-Oosten merkt Caroline op dat het voor haar van cruciaal belang was om cultuur als waarden te zien. Dit hielp haar om zich aan te passen aan haar omgeving en effectief te communiceren.
“Het is heel gemakkelijk om een faux pas te begaan”, legt ze uit. “Zo leerde ik dat ik in het Midden-Oosten een Arabische man niet naar zijn vrouw of andere vrouwelijke leden van zijn familie mocht vragen, tenzij hij als eerste vrijwillig informatie gaf. Dus ik moest oppassen dat ik geen aanstoot veroorzaakte wanneer ik in een vergadering een praatje maakte om het ijs te breken.”
Een ander voorbeeld: in Europa zijn advocaten gewend om mensen in de ogen te kijken. Hiermee geef je aan als persoon zowel betrokken als betrouwbaar te zijn. Maar als Caroline in bepaalde landen in het Midden-Oosten een man in de ogen keek, kon dat als flirterig worden beschouwd, waardoor de andere persoon zich ongemakkelijk voelde. Het kon zelfs aanstoot geven. Daarom paste ze haar gedrag aan om de lokale waarden van bescheidenheid te respecteren.
“Zonder cultureel bewustzijn op dergelijke plekken kun je mensen beledigen, wat kan leiden tot het verbreken van zakelijke relaties. Daarnaast loop je zelfs het risico gearresteerd te worden wanneer je je niet aanpast aan de lokale cultuur en bescheidenheid of aan andere wetten”, voegt ze toe. “Dus als je een leider bent en van plan iemand naar het buitenland te sturen of naar een bijeenkomst met mensen uit een andere cultuur, weet dan dat ze er niet volledig voor zijn toegerust totdat ze de juiste training op het gebied van cultureel bewustzijn hebben gekregen.”
Wat leiders weten, is hoe leiders zien
Onze culturele normen zijn vaak meer ingesleten en onbewuster dan we ons realiseren. Ingrid is voormalig co-managing partner bij het Nederlandse kantoor van Eversheds-Sutherland en is op dit moment bij TPC Leadership werkzaam als coach en facilitator. Wanneer ze naar haar eigen cultuur kijkt, erkent ze dat iedereen Nederlanders veel te direct vindt in gesprekken. Onze gebruikelijke communicatiestijl wordt vaak gezien als onbeleefd en ondiplomatiek.
“Voor Nederlanders is het misschien moeilijker om in het buitenland te zijn dan wie dan ook”, legt Ingrid uit. “Maar het is belangrijk om je bewust te zijn van verschillen in elke zakelijke omgeving, in elk bedrijf en elk advocatenkantoor.”
Ze verwijst naar de huidige discussie over de verschillen tussen extraverte en introverte mensen. Het is volgens haar een belangrijke kwestie in de westerse cultuur, omdat het in deze culturen bijna altijd de extraverten zijn in management- en leiderschapsposities. Dit onderwerp zou in de diversiteitsagenda van een bedrijf aan de orde moeten komen.
“Extraverten zijn degenen die spreken, hun gedachten vloeiend presenteren en zelfverzekerd richting geven”, legt ze uit. “Maar introverte mensen hebben misschien andere leiderschapsvaardigheden die we hard nodig hebben, zoals luisteren. Zonder ons bewust te zijn van onze eigen extraverte cultuur, realiseren we ons dit misschien niet.”
De lont uit het kruitvat halen
Caroline zegt te hebben ontdekt hoe belangrijk het is je altijd weer aan te passen aan je werkomgeving. Wat gebruikelijk is of wordt bedoeld op de ene plek, kan ergens anders weer een heel andere betekenis hebben. In Azië, merkt ze op, zeggen mensen tijdens vergaderingen vaak wat ze denken dat je wilt horen, niet wat ze werkelijk denken of van plan zijn te doen.
“Je nadert het einde van een vergadering en je denkt dat je een akkoord hebt, een consensus ad idem in juridische zin”, zegt Caroline. “Maar dat is in werkelijkheid niet zo, er is vooral geprobeerd respect te tonen door schijnbaar in te stemmen met voorstellen.”
Een van de belangrijkste dingen om te weten van een andere cultuur, vertelt ze, is dat een of twee belangrijke, lokaal gebruikte zinnen de spanning uit een situatie kunnen halen. Als je voor zaken naar veel landen reist, is het bijna onmogelijk om elke taal te leren, maar het hoeft niet per se vloeiend te zijn om de sfeer losser te maken.
“Als ik deelnam aan een vergadering in het Midden-Oosten en de sfeer gespannen werd, zei ik ‘geen probleem’ in het Arabisch”, zegt Caroline. “Vaak lachten de mensen met wie ik sprak dan, omdat ik een paar woorden van de lokale taal probeerde te gebruiken. Dit haalde de spanning uit een onderhandelingssituatie, waardoor we de vergadering op een betere, meer opbouwende basis konden hervatten.”
Waarom soft skills hier cruciaal zijn
Caroline zegt dat training voor persoonlijke ontwikkeling en cultureel bewustzijn steeds belangrijker wordt naarmate meer bedrijven wereldwijd opereren. Op een willekeurige dag kunnen we te maken hebben met mensen die andere gebruiken en culturele waarden dan wij hebben, al is het maar via videoconferenties.
“Meer gevoeligheid en bewustzijn van de persoon die tegenover je zit, zal altijd nuttig zijn”, vindt ze. “Het helpt ons niet alleen om met andere persoonlijkheidstypes te werken, maar ook met mensen met een andere opvoeding, religie of nationaliteit. Om succesvol te zijn, is het essentieel om te begrijpen met wie je zakendoet.”
Ingrid merkt op dat soft skills vaak worden onderschat door advocaten die doorgaans de voorkeur geven aan harde expertise. Maar tijdens een recente coachingsbijeenkomst sprak ze breeduit met een advocaat over hun vaardigheden. Ze waren verrast toen ze zich realiseerden dat ze het over soft skills hadden.
“Dus ik wil af van de term ‘soft skills’”, geeft Ingrid aan. “Omdat voor mij deze vaardigheden net zo belangrijk zijn voor een advocaat.”
Wil je impact maken op jouw afdeling of bedrijf? Neem contact met ons op om erachter te komen hoe TPC jou kan helpen.
