Door Charles Brook
In onze serie blogs over de klimaatcrisis vertelt Charles Brook over ‘reverse mentoring’ en de noodzaak voor het gevestigde leiderschap om de uitdaging aan te gaan met de jonge generatie en samen te werken.
Toen Gretha Thunberg op 15-jarige leeftijd voor het Zweedse parlement op de stoep zat, zullen er maar weinig mensen zijn geweest die haar als een wereldwijde leider zagen. Nauwelijks een jaar later is ze in gesprek met presidenten en executives, weigert ze geldprijzen voor haar milieuactivisme en inspireert ze haar eigen generatie en vele anderen.
Dat is niet het hele verhaal. Om met haar woorden te spreken: “Het is soms irritant als mensen zeggen ‘Jullie zijn onze hoop, jullie zullen de wereld redden’. Het zou leuk zijn als jullie een beetje zouden helpen.”
Leiderschap is toe aan een ommekeer. Margaret Atwood, auteur van Het verhaal van de dienstmaagd, omschrijft Thunberg als de ‘Jeanne d’Arc van onze tijd’. Maar net als dat Jeanne d’Arc geen eenzame leider bleef nadat ze een leger tegen de Engelsen had verzameld, zouden we door Thunberg geïnspireerd moeten raken om met z’n allen iets te doen in plaats van op een vluchtige manier ons enthousiasme tonen.
Reverse mentoring zou meer moeten zijn dan hopen dat jeugdige energie en begrip van sociale media vanzelf op oudere leiders afstraalt. Als leiders voor de lange termijn, moeten we toestaan dat we in de basis beïnvloed worden door opkomende leiders, zodat we zaken die altijd zo geweest zijn, kunnen veranderen.
Reverse mentoring is meer dan een buzzwoord
“Voorbereiding, coalitievorming, verbeelding, experimenten, moed: in onvoorspelbare tijden zijn dit enorme bronnen van veerkracht en kracht … hoe minder we weten over de toekomst, hoe meer we nodig hebben van deze enorme bronnen van menselijke, rommelige, onvoorspelbare vaardigheden.”- Margaret Heffernan, voormalig CEO van vijf bedrijven, TED Summit 2019
Thunberg herinnert ons eraan dat oudere leiders kunnen leren van de jongere generatie, hoe jong deze ook is. Ook al kijk je terug op een carrière waarin je goed leiding hebt gegeven, ongetwijfeld zul je hier en daar een hiaat achter hebben gelaten. Als je dat ontkent, betekent het dat je het niet belangrijk vindt om te leren en dat je menselijke grenzen niet onder ogen wilt zien. We zijn nou eenmaal mensen, niet alleen leiders. En we hebben andere mensen nodig om ons hieraan te herinneren. Soms is dat iemand van zestien jaar oud.
Door de luisteren naar jongeren, kunnen we een leiderschapscultuur creëren waarin zij zich thuis voelen. Doen we dat niet, dan gaan ze ergens anders naartoe en verdwijnt onze nalatenschap, ook al zijn we misschien nog een tijdje succesvol. Om met de woorden van Marc Benioff in Trailblazer te spreken: er is een cultuur nodig waarin jongeren ‘het gevoel hebben dat alles wat ze doen zodra ze op kantoor verschijnen er echt toe doet.’
Een dergelijke cultuur kan alleen bestaan wanneer iedereen de mogelijkheid krijgt anderen te beïnvloeden, zowel naar ‘boven’ als naar ‘beneden’ toe. Als je het gevoel hebt dat je geen noemenswaardige invloed op iemand hebt, dan voel je je al snel geïsoleerd en ontbreekt het aan betekenis in je werk. Volgens Benioff, ‘is het vaak iets ongrijpbaars, zoals een diverse, inclusieve, waardegedreven cultuur, wat bepaalt waar de grootste talenten besluiten te werken.’
Uitstijgen boven ‘business-as-usual’
“Millennials zijn net zo geïnteresseerd in de ontwikkeling van een bedrijf en zijn bijdrage aan de samenleving als in zijn producten en winst. Dit zou voor bedrijven een signaal moeten zijn dat ze millennialtalent op een bepaalde manier aanspreken, anders lopen ze het risico achter te blijven.”- Barry Salzberg, CEO van Deloitte
Om Extinction Rebellion op de nationale agenda in het VK te krijgen, zette dr. Gail Bradbook een stapje opzij en liet ze kunstenaars het voortouw nemen om met ideeën te komen. Ze had een diepgewortelde motivatie en het vermogen om te organiseren, maar ze had anderen nodig om de beweging te transformeren in meer dan ‘spreadsheets en grafieken’. Ze veranderden het in iets vol kattenkwaad en muziek. En het ging viraal.
We moeten operationele ruimte creëren voor mensen buiten het gevestigde leiderschap om het voortouw te nemen op een manier die ons een beetje ongemakkelijk maakt. Vooral als we problemen die we decennialang ineffectief aan hebben gepakt nu effectief willen benaderen. Business-as-usual is niet genoeg. We hebben radicale ideeën, ongebruikelijke benaderingen en ondeugende actieplannen nodig. Dit zal vooral komen van degenen die de laatste twintig of dertig jaar niet in het systeem zaten.
Sommige van deze ideeën zullen onvermijdelijk uitdraaien op mislukte experimenten. Maar zoals Margaret Heffernan opmerkt: “Mislukte experimenten zien er inefficiënt uit, maar ze zijn vaak de enige manier om erachter te komen hoe de echte wereld werkt.” Er is nog niemand die over een uitgebreide handleiding beschikt die beschrijft wat werkt. En we zeggen vaak nee op iets zonder het goed te kunnen beargumenteren. We moeten experimenteren en we moeten ons door de jongere generatie laten vertellen welke experimenten nodig zijn.
Geen passagiers meer
“Er is geen zekerheid, alleen avontuur.” – Robert Assagioli
Diep van binnen zijn jullie, en wij, avonturiers. We zijn geen leiders geworden om voor de veilige weg te kiezen, om het fort te bewaken. Zoals Marc Benioff het zegt, je hebt nu de mogelijkheid om “niet meer te denken als een passagier die meereist, maar om de angst voor het onbekende opzij te zetten, je waarden als kompas te gebruiken en een nieuwe weg in te slaan.”
Bereid je toekomstige leiders voor
Om je toekomstige generatie leiders voor te bereiden op een grotere verantwoordelijkheid, bieden we bij TPC Leadership het driedaagse programma Transition to Leadership. Neem vrijblijvend contact met ons op voor meer informatie. Wil je meer weten over het overbruggen van de kloof tussen jongere en oudere leiders, lees dan ook ons blog Overbrug je met reverse mentoring de generatiekloof?
