In dit blog breek ik een lans voor de introverte leider. Ik vind het verbijsterend dat ik de laatste tijd steeds vaker getalenteerde, ambitieuze mensen tegenkom die hun introversie als een struikelblok zien. Ze lijken ervan overtuigd te zijn dat een introverte leider nooit CEO of partner kan worden.
In de westerse wereld koppelen veel mensen charisma en een outgoing persoonlijkheid aan leiderschap. Maar ik ben als opgegroeid met “mensen zijn niet beter of slechter, mensen zijn anders”.
Introversie op de diversiteitsagenda
Ik pleit ervoor introversie op de diversiteitsagenda te zetten. Extraversie als voorkeur is zo verankerd in ons brein dat introverte werknemers sowieso (onbewust) uitgesloten worden als potentiële kandidaat voor een leidinggevende functie. Bovendien is de kans groot dat de extraverte leider een dito opvolger kiest.
In mijn werkgebied kom ik veel introverten tegen die zichzelf bij voorbaat diskwalificeren. “Ik kan niet doorgroeien, ik pas niet in plaatje van de leider, het C-suitelevel ga ik nooit halen.” Ze zijn zelf gaan geloven dat alleen een extraverte persoonlijkheid geschikt is om CEO te worden of lid van het managementteam.
Het valt mij op dat introverten niet alleen denken dat ze niet geschikt zijn, maar dat ze daarnaast liever anders zouden zijn. Accepteren en benutten van het introverte deel van hun persoonlijkheid is nog ver van hun bed. Dat raakt mij, want het resoneert bij mij. Net als zoveel anderen heb ik jarenlang geprobeerd mijn serieuze kant te verbergen, ik was bang voor afwijzing en daarom niet trots op dat deel van mij.
Wat is introversie?
Introversie heeft niets te maken met, zoals veel mensen denken, verlegenheid. Waar het om gaat, is dat introverte personen op een andere manier denken, doen en praten. Ze richten zich naar binnen om gedachten te ordenen, daarvan krijgen ze energie en kunnen ze opladen. Dit wordt ook voorkeur voor introspectie of reflectie genoemd.
Susan Cain stelt in haar boek Quiet dat minstens een derde van de mensen zich aan de introverte kant van het spectrum bevindt. Een mogelijke biologische verklaring voor de verschillen wordt volgens haar veroorzaakt door hoge en lage reactiviteit van de amygdala (ons emotionele schakelbord) tussen introverte en extraverte mensen. Karolien Koolhof zet het in haar boek Introvert Leiderschap steviger aan en stelt dat uit hersenscanonderzoek blijkt dat een bepaalde hersenkwab bij introverte mensen kleiner is, waardoor ze minder behoefte hebben aan externe beloningen en daardoor ook minder dopamine produceren.
Zo zwart of wit is het echter niet. We hebben allemaal introverte en extraverte aspecten. Maar bij de een helt de balans meer naar de ene kant en bij de andere naar de andere kant. Bovendien is er niet slechts één type introvert. Susan Cain verdeelt de introverte persoonlijkheid in vier verschillende typen. Ze maakt onderscheid tussen verlegen versus niet verlegen en impulsief versus kalm. Jonathan Cheek vat introversie samen in vier verschillende typen: de sociale introverte persoon, de denkende introverte persoon, de angstige introverte persoon en de ingetogen introverte persoon.
De unieke kwaliteiten van een introverte leider
Over het algemeen zijn introverte leiders goede luisteraars, richten ze zich op het opbouwen van vertrouwen en zoeken ze diepere, zinvollere gesprekken, bij voorkeur één-op-één. In hun team hoeven ze niet op de voorgrond te staan en werken ze liever naast de teamleden dan dat ze erboven staan. Over het algemeen zijn ze participatief en collaboratief. Ze geven hun team de ruimte en wachten met geven van hun eigen oordeel of het nemen van een beslissing. Ook kunnen ze zich langere tijd achterelkaar goed concentreren.
Daarom komen introverte leiders in bijvoorbeeld een innovatieve omgeving goed tot hun recht. Ze zijn in staat een psychologische veiligheid te creëren: alle ideeën zijn welkom en fouten maken mag. Creatieve teams en teams die weinig sturing nodig hebben, krijgen zo alle ruimte om ongeremd te floreren en innoveren.
Een aantal bekende voorbeelden van introverte leiders zoals Bill Gates, Mark Zuckerberg en Warren Buffet laten zien dat introverte leiders het beter doen dan alleen maar oké! En dat blijkt ook duidelijk uit het werk van voormalig president Barack Obama, Angela Merkel, Marco van Basten, Lionel Messi en wijlen prinses Diana.
Wat kan jij doen?
Het belangrijkste is dat je als introverte leider je introverte kant echt accepteert en niet langer ziet als iets dat je intern moeten verbannen of bestrijden. Daarnaast moet je jezelf uitdagen om op een authentieke manier uit je comfortzone te komen. Net zoals introversie en extraversie niet zwart of wit is, is authentiek gedrag ook een heel spectrum van kleur.
Vragen waarmee we werken zijn: Welke situaties of werkrelaties zijn voor jou cruciaal? Welk gedrag laat je nu zien en wat is de impact? Welke impact wil je hebben? Hoe kun je dat beïnvloeden? Vaak ontdekken mensen dat ze over een veel groter scala aan authentiek gedrag beschikken dan ze tot nu toe hebben laten zien.
Om een voorbeeld te geven: onlangs coachte ik een jonge leider die zich toegankelijker op wilde stellen voor een belangrijke, nieuwe klant. Hij regelde een één-op-één ontmoeting waarin hij die kans kon grijpen. Normaal gesproken zou hij hebben gewacht en de ruimte hebben gegeven aan zijn extraverte manager om contact te maken, maar wij hebben gekeken hoe hij in een één-op-één setting de eerste stap kon zetten. Hierdoor hoefde hij zijn extraverte collega niet te imiteren, maar kon hij de situatie op zijn eigen authentieke manier managen.
Wil je verder praten over empowerment van jouw introverte leiders in jouw organisatie, neem dan contact op met Frouke Horstmann of kijk op onze website voor onze reguliere blogs over bijvoorbeeld emotionele intelligentie.
