Door Luis Borges
“Een groot deel van het werk van een leider bestaat uit mensen succesvol maken,” schreef Sundar Pichai, de CEO van Google. Dit principe geldt overduidelijk wanneer je een organisatiecultuur neerzet: de waarden die jij communiceert en aan je teamleden laat zien, zullen ze imiteren. Voor de waarden die beloond worden, zullen ze werken. De cultuur die jij uitdraagt, zullen ze oppikken.
Het probleem is dat je als leider je vaak niet bewust bent van jouw invloed op de bedrijfscultuur. Nadenken over je waarden komt op de tweede plaats, na het afwerken van je dagelijkse taken. Zoals Peter Senge zei, “We besteden vaak zoveel tijd aan het oplossen van de problemen die op ons pad komen, dat we een vaag of zelfs onnauwkeurig beeld hebben van wat echt belangrijk voor ons is.”
Maar cultuur is van essentieel belang. Als we willen dat onze organisatiecultuur een bijdrage levert aan innovatie, inclusiviteit en zelfs financieel succes, zullen we als leider naar onze eigen waarden moeten kijken. Er is geen andere mogelijkheid.
Verandermanagement begint bij onze kern
“… het is geen geweldige prestatie om een lijst met waarden op te schrijven. Het is veel moeilijker om naar ze te leven, vooral als ze niet vanzelfsprekend op elkaar zijn afgestemd. ” – John Pepper, What Really Matters
In het onderzoek Cultures and Organizations: Software of the Mind, een initiatief van Geert Hofstede, wordt een onderscheid gemaakt tussen de buitenste en binnenste lagen van onze cultuur. De buitenste lagen zijn die dingen die het duidelijkst te zien zijn in onze persoonlijke gewoontes en het gemakkelijkst te identificeren. “Nieuwe gewoontes kunnen we gedurende ons hele leven leren: mensen ouder dan zeventig leren met plezier hoe ze op het internet surfen op hun eerste computer, ze verwerven nieuwe inzichten, ontmoeten nieuwe helden en communiceren via nieuwe rituelen.”
Maar als we onze kernwaarden zouden evalueren, degenen die de grootste impact op onze organisatie hebben, dan moeten we kijken naar onze kernlagen. “Deze hebben we geleerd in onze kindertijd, van onze ouders die ze weer in hun kindertijd meekregen.” Voor deze kernlagen gaat een “cultuurverandering langzaam,” maar is des te zinvoller.
Hiervoor moeten we bereid zijn om onszelf moeilijke vragen te stellen en ons gedrag te evalueren. Zoals Adam Grant zegt in Originals, “Het startpunt is nieuwsgierigheid, nadenken waarom de standaard manier van handelen überhaupt bestaat.” Waarom reageren we op een conflict zoals we dat doen? Waarom willen we laten zien dat we controle hebben? Waarom houden we niet van feedback? Volgens Dr. Brene Brown is kwetsbaarheid “geen zwakte, maar eerder onze grootste daad van moed”. Zodra we onszelf de ongemakkelijke vragen stellen, kunnen we betekenisvolle stappen maken om te veranderen.
Kwetsbaarheid verandert alles
“In goede en in slechte tijden zijn cultuur en leiderschap onlosmakelijk met elkaar verbonden. Oprichters en invloedrijke leiders zetten vaak nieuwe culturen in beweging en drukken een stempel met waarden en veronderstellingen die tientallen jaren blijven bestaan. ”- HBR, The Leader’s Guide to Corporate Culture
Catherine Bardwell, een van onze associate partners, vertelt over een belangrijk moment waarin, door het verhaal dat ze vertelde, alles veranderde:
“Ik leidde een workshop over leiderschapsontwikkeling voor een aantal geweldige deelnemers in Denemarken toen ik een bericht ontving van een van mijn beste vriendinnen…ze had nog maar een paar dagen te leven…ik werd overspoeld door verdriet en kon tijdens de lunch alleen maar huilen. Toch besloot ik door te gaan met mijn workshop.”
Ook al heeft niet iedereen tijdens zijn of haar werkende leven iets dergelijks naars meegemaakt, toch weten we wel hoe het is om ons te verbijten, verdriet te verbergen en door te gaan alsof er niets is gebeurd. Door de manier waarop Catherine vervolgens met de situatie omging, sloeg de sfeer in de ruimte in een klap om.
Ze koos ervoor de deelnemers te vertellen wat er zojuist was gebeurd.
“Wat ik niet wist, was wat voor een positieve uitwerking dit zou hebben. Een enorm gevoel van vertrouwen vulde de kamer. Een gevoel van bij elkaar horen en voor elkaar zorgen zoals ik nooit eerder had meegemaakt. Iedereen stelde zich kwetsbaar op voor de rest van de workshop met gevolg dat we dieper ingingen op wat leiderschap voor elke deelnemer betekende.”
Storytelling verandert de corporate cultuur
‘Een belangrijke basis van leiderschap is dat leiders hun eigen verhaal vertellen.’ – Stephen Denning, The Secret Language of Leadership
Welke verhalen worden er gedeeld in jouw bestuursvergaderingen? Wat vertel je je teams? Zijn er gemeenschappelijke onderwerpen? De verhalen die jij deelt, zeggen meer dan je misschien denkt.
In Whoever Tells the Best Story Wins legt Annette Simmons uit dat alle verhalen “waarden in actie” zijn. Als er in onze succesverhalen nooit gefaald wordt of er geen leermomenten zijn, suggereren we dat we geen fouten tolereren. Als we heldenverhalen vertellen waarin we de nacht doorgewerkt hebben, lopen we het risico afstand te creëren tot mensen die parttime of flexibel werken. Maar wanneer we verhalen vertellen waarin we kwetsbaarheid laten zien, of experimenten die misgingen positief benaderen en risico nemen erkennen, moedigen we dezelfde kwaliteiten aan in ons team.
De bedrijfscultuur ligt bij ons als leiders. We kunnen het niet alleen aan HR overlaten. We moeten pauzeren en tijd maken om te reflecteren, om onze echte waarden te evalueren en te bepalen of ze conflicteren met onze gewoonten.
Tijd voor reflectie
Vaak hebben we hulp nodig, iemand die ons helpt op de pauzeknop te drukken en het grote plaatje te zien. Neem contact met ons op, we praten je graag door het proces heen. Het interne werk dat we nu doen is van invloed op de cultuur die we in de komende jaren achterlaten.
