Een organisatiecultuur is iets wat je gemakkelijk kunt negeren. Vaak omdat we het niet echt zien, we zitten er middenin. Erin Meyer illustreert dit in Culture Map aan de hand van een bekend verhaaltje van twee jonge vissen die een oudere vis tegenkomen.

“Hij knikt naar hen en zegt, “Goedemorgen jongens, hoe is het water?” – waarop een van de jonge vissen vraagt, “Wat is in hemelsnaam water?”

Als leiders nemen we ook niet altijd de bedrijfscultuur waar. We kunnen het niet zien, dus denken we er niet over na, geven er geen prioriteit aan en we meten de impact er niet van.

Maar net als sommige vissen die alleen in zout of in zoet water kunnen overleven, worden sommige soorten succes alleen groter in bedrijven die de tijd nemen om de kwaliteit van alles wat hen omringt, te analyseren.

Bedrijfscultuur omschrijven

“Culturele gedrags- en geloofspatronen beïnvloeden vaak onze waarnemingen (wat we zien), cognities (wat we denken) en acties (wat we doen).” – Erin Meyer, Culture Map

Voordat we iets zeggen over de impact van cultuur, is het nodig onderscheid te maken tussen wat het is en wat we soms denken dat het is.

Vaak denken we dat de waarden van ons bedrijf hetzelfde zijn als de bedrijfscultuur. Maar er kan een groot verschil zitten tussen onze bewuste waarden en onze realiteit.

Professor Geert Hofstede voerde een van de eerste en uitgebreide studies uit over hoe cultuur de werkplek beïnvloedt. Hij omschreef de cultuur als “het collectief programmeren van de geest,” die onderscheid maakt tussen “de leden van een groep of categorie van mensen en anderen.”

Het is een onbewuste set van waarden, een collectieve manier van denken die direct invloed heeft op hoe we ons gedragen. Het beïnvloedt hoe onze teams reageren in tijden van crisis, hoe we uitvoerende strategieën opzetten en hoe we met elkaar omgaan.

Of zoals Marc Randolph, medeoprichter en voormalige CEO van Netflix zegt, “Cultuur is niet dat wat je zegt, maar wat je doet.”

In het onderzoek uitgevoerd door Mazar, Board Leadership of Corporate Culture, werd aangetoond dat slechts 5% van bestuursleden van bedrijven kunnen zeggen dat ze “zeer zeker zijn” dat er een “duidelijke afstemming” is tussen hun gewenste en bestaande cultuur. Dit is een kloof die we moeten dichten als we willen slagen als leiders.

Organisatiecultuur is goed voor het succes van het bedrijf
“Het kwam erop neer dat terwijl iedereen aan het roeien was … er geen voorwaartse beweging was.” – Ed Catmull, Creativity, Inc.

De impact van cultuur op het succes van een bedrijf is groot. Vaak denken we dat strategie, het bedrijfsidee en -plan, het succes bepaalt. Maar het is de cultuur van ons bedrijf die ervoor zorgt dat een team zich achter het idee schaart en het plan waarmaakt.

Ed Catmull, medeoprichter van Pixar, schrijft in Creativity Inc.: “Er gaat niets boven een crisis om te laten zien hoe een bedrijf aan de oppervlakte blijft.” Op dat moment is het onze echte cultuur die naar boven komt, niet die waar we op hoopten.

Het is onvermijdelijk dat onverwachte obstakels onze voortgang belemmeren en onvoorziene problemen onze aanvankelijke visie beperken. En soms mislukt een bedrijfsinitiatief ook gewoon. Onze cultuur beïnvloedt ons vermogen om te herstellen, ons aan te passen aan het onverwachte, om te leren van onze ervaringen. Het is onze cultuur die bepaalt of we in moeilijke tijden kopje onder zullen gaan of dat we beter presteren dan verwacht.

Cultuur trekt talent aan
“… het is vaak iets ongrijpbaars –  net als een diverse, inclusieve, waardengedreven cultuur – wat bepaalt waar het beste en slimste talent besluit te werken.” – Marc Benioff en Monica Langley, Trailblazer: The Power of Business as the Greatest Platform for Change

Om de meest getalenteerde mensen aan te trekken, speelt cultuur en of een persoon zich er thuis in voelt, een belangrijke rol. Eric Schmidt en Jonathan Rosenberg benadrukken dit in How Google Works. “Veel mensen denken in eerste instantie vooral na over hun rol en verantwoordelijkheden, de reputatie van het bedrijf, de industrie en het salaris wanneer ze een baan overwegen. Maar slimme creatievelingen zetten cultuur bovenaan de lijst. Om effectief te zijn, willen ze houden van de plek waar ze werken.”

Cultuur bepaalt wie blijft en wie vertrekt. Degenen die zich thuis voelen in een bedrijfscultuur zullen graag blijven, terwijl degenen die zich ertegen verzetten, vermoeid raken en vertrekken, of een compromis sluiten om een tijdje de koers van het bedrijf te volgen. Maar de beste leiders, de slimste creatievelingen, zullen nooit in een organisatie blijven wanneer deze niet in lijn is met hun ideeën, hun werkethiek en hun idealen. Ze hebben meer interesse in het doel van hun carrière dan de voortgang.

Gevolgen voor het volgende decennium

“Vooroplopen met cultuur is misschien wel een van de weinige, duurzame bronnen van concurrentievoordeel die bedrijven tegenwoordig nog hebben. – Boris Groysberg, Jeremiah Lee, Jesse Price, J. Yo-Jud Cheng, HBR, The Leader’s Guide to Corporate Culture

De bedrijfscultuur heeft niet langer alleen gevolgen voor de lange termijn. Het landschap verandert. Sommige grote geldfondsen zijn op dit moment beperkt in hun activiteiten. Ze kunnen alleen investeren in bedrijven die voldoen aan bepaalde criteria die te maken hebben met genderevenwicht of hoe ze met hun personeel omgaan. Hoe maatschappelijk verantwoord een bedrijf is, wordt gedeeltelijk bepaald door het type bedrijfstak, maar de bedrijfscultuur speelt een nog grotere rol.

Naarmate het volgende decennium zich uitrolt, wordt de impact op bedrijven alleen maar groter. De bedrijfscultuur zal van invloed zijn op PR en de populariteit bij klanten. Maar ook op investeringen, de kwaliteit van nieuwe mensen en het behoud van goed presterende werknemers. Bedrijfscultuur zal van invloed zijn op ons vermogen om in een steeds onvoorspelbaardere wereld te navigeren.

Margaret Heffernan legde tijdens de TED-top van 2019 uit: “Het onverwachte wordt de norm. Daarom zijn experts en voorspellers terughoudend om verder dan vierhonderd dagen vooruit te voorspellen.”

We moeten vaststellen wat onze bedrijfscultuur is en deze met een vooropgezet plan gaan vormgeven, zodat we onze bedrijfsvisie kunnen invullen. Maar om onze eigen cultuur te begrijpen, hebben we vaak een perspectief van buitenaf nodig. Bekijk onze leiderschapsadviesdiensten om te ontdekken hoe je jouw bedrijfscultuur af kunt stemmen op je bedrijfsvisie. De stappen die je neemt, bepalen het niveau van succes in een onzeker decennium.