Cultuur op de managementagenda zetten, is voor veel organisaties een uitdaging. De meest gehoorde tegenargumenten zijn: cultuur is ‘soft’ en niet meetbaar. En dat terwijl een gezonde cultuur een belangrijke succesfactor van een bedrijf of organisatie is. In dit blog legt Frouke Horstmann uit dat je ook cultuur in een managementdashboard kunt vatten

Operatie versus cultuur
De vaste managementagenda bestaat in de meeste organisaties uit punten die de dagelijkse operatie en de toekomstplannen betreffen. De koers wordt zo op de voet gevolgd en uitgezet: harde cijfers die aangeven of je op target ligt of dat bijstelling nodig is. Een ‘soft’ onderwerp als cultuur is in nog maar weinig gevallen onderdeel van die vaste agenda. 

Mijn ervaring is dat leiderschapsteams onderschrijven dat een gezonde cultuur belangrijk is. Immers, met een prettige werksfeer, werknemers die ruimte voor ontwikkeling krijgen en duidelijke overtuigingen waar het bedrijf voor staat, profiteer je van gemotiveerd en tevreden personeel. Dat leidt vervolgens weer tot meer omzet en minder ziekte- en recruitmentkosten. 

Toch valt cultuur, als het onderwerp al aandacht krijgt, als thema vaak onder de paraplu van human resources in plaats van onder het leiderschapsteam. Want, zo is de algemene gedachte: cultuur kun je niet meten. 

Toch?  

Cultuur in cijfers
Cultuur kun je wel degelijk meten. Wat er op dat gebied gebeurt in jouw bedrijf of organisatie kun je via een dashboard net zo nauwgezet volgen en managen als je verkoopcijfers. 

Dat is nodig, bijvoorbeeld, omdat jouw bedrijf groeit en een nieuwe fase ingaat. Of misschien wel omdat het ziekteverzuim omhoog gaat of omdat jouw organisatie internationaal werkt en te maken heeft met diverse nationaliteiten en culturen. Een bedrijf dat zich meer op innovatie richt, heeft baat bij een cultuur waarin meer vrijheid is om creatief te denken, nieuwe dingen uit te proberen en waarin je fouten mag maken.

Met een passende cultuur zijn je werknemers gelukkig en zo gemotiveerd dat ze een belangrijke, zo niet de belangrijkste, succesfactor zijn. 

Hoe meet je cultuur?
Bij TPC Leadership hanteren we onze eigen methode waarin we met gebruik van de in drie stappen de stand van zaken met betrekking tot cultuur meten:

  1. Aan de hand van de een vragenlijst dwars door de hele organisatie. Wat vinden de geïnterviewden nou belangrijk in het leven, wat zijn hun waarden?
  2. Hoe karakteriseer je de huidige cultuur in waardetermen?
  3. Als je weet waar de organisatie naartoe moet groeien, welke cultuur is er volgens jou dan nodig?

De antwoorden op deze vragen bieden belangrijke informatie over de waarden die leven in diverse disciplines en op verschillende niveaus. Zo kom je er bijvoorbeeld achter dat het middenmanagement een heel ander idee over cultuur heeft dan de leiding. En dat is dan weer een mooi aanknopingspunt om over cultuur in gesprek te gaan. 

Aan de slag met de belangrijkste waarden
Algemeen gezien kun je binnen een organisatie of bedrijf waarden op zeven verschillende niveaus definiëren. Als onderdeel van onze cultuurmeting kiezen we bij TPCL er, samen met de opdrachtgever, vier uit waar we mee aan de slag gaan:

  • Twee die de organisatie wil koesteren en houden, want die maken haar uniek
  • Eén die toekomstgericht is
  • Eén die bijzonder ambitieus is

Met de TPCL-methode kom je er stapsgewijs achter wat de huidige cultuur is, wat mensen belangrijk vinden en op welke punten een cultuur zou moeten veranderen om succesvol te blijven of worden. 

Managementdashboard en de rol van het leiderschapsteam
De output van het cultuurassessment kun je heel duidelijk in cijfers gieten in een managementdashboard. Zo wordt voor iedereen zichtbaar wat de stand van zaken is met betrekking tot de waarden en waar je als leiderschapsteam het goede voorbeeld kunt geven.

Want nu je als organisatie de belangrijkste waarden hebt gedefinieerd, is het van belang dat je als leiders en leidinggevenden deze bewust naleeft. Je bent als het ware de cultuurdrager die het voortouw neemt. 

Laat zien dat je je eigen gedrag continue tegen het licht houdt en jezelf opnieuw uitvindt. Het is dapper als je durft te zeggen: “Ik ben er ook nog niet, maar ik ben ermee bezig”. Houdt de cultuur levend in je organisatie en veranker de waarden in je taalgebruik en de verhalen die je vertelt. 

Is een van de waarden innovatief en ondernemend gedrag? Geef je mensen dan ook de ruimte, laat de controle los en geef vertrouwen, ook als het kwartaal omzet technisch even minder goed gaat. 

Hoe verander je cultuur?
Wil je meer weten over hoe je een cultuurverandering in gang zet? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We leggen je graag uit hoe we bij TPC Leadership een dergelijk traject begeleiden, van de gesprekken, tot de meting en het begeleiden van het veranderingsproces. 

Frouke Horstmann is managing partner van TPC Leadership Netherlands. TPC Leadership is een adviesbureau voor leiderschapsontwikkeling en coaching dat wereldwijd opereert binnen veel grote organisaties. Frouke heeft een uitgebreide achtergrond in Leiderschapsontwikkeling en Human Resources op executive niveau bij internationale bedrijven en leiderschapsadvies.