Hoe weet je wanneer je te maken hebt met een coach die geschikt is voor zijn taak?

Theoretisch gezien is een eerste kenmerk een kwalificatie. IC, EMCC, ILM en de Association for Coaching zijn de belangrijkste instanties voor accreditatie van leiderschapscoaching. Hun taak is om een bepaalde coachingsstandaard te bewaken. Zo moeten ze zelfbewustzijn en sociale vaardigheden tonen en worden ze geacht zich te verdiepen in modellen, technieken en ethiek. Maar twee coaches die beide geaccrediteerd zijn door dezelfde instantie kunnen een hele andere coachingsaanpak hebben.

Bij TPC Leadership bieden we bijvoorbeeld ICF, ILM en EMCC geaccrediteerde training voor coaches. Onze methode is interactief, zowel op het gebied van zelfontwikkeling als het aanleren van vaardigheden waarmee je anderen iets kunt leren. Onze aanpak levert een ander type coach op dan instanties die accrediteren aan de hand van klassikale lessen.

Dan komt de vraag op: als het niet de kwalificatie is die het onderscheid maakt, waar moet je dan naar kijken? We sommen hieronder 15 belangrijke eigenschappen op van een geschikte, effectieve coach:

  • Ze hebben een persoonlijke benadering

Niets vervangt een persoonlijke aanpak. Coaching is pas effectief wanneer het vooral om het individu draait. Inspirerende praatjes en groepssessies zijn waardevol, maar maken het lastig om de vinger te leggen op onderliggende problemen, zoals tweestrijd, twijfel en angsten. Een face to face-aanpak biedt ruimte voor dit soort zaken om aan de oppervlakte te komen, zodat ze aangepakt kunnen worden.

  • Ze luisteren meer dan ze praten

Een coach met zelfvertrouwen hoeft niet te bewijzen dat hij de expert is. Pas op voor coaches die overhaast een diagnose stellen of hun mening geven. Waarschijnlijk weten ze niet goed hoe om te gaan met onbekende situaties of nuances. Misschien zijn ze zelfs bezorgd om hun reputatie te verliezen van de alleswetende coach. Maar coaches horen niet alles te weten. Ze zouden zich zelfs heel comfortabel moeten voelen over het feit dat ze maar heel weinig weten. Alle ‘antwoorden’ komen met de tijd en waarschijnlijk niet vanuit de externe blik van de coach.

  • Ze zijn nieuwsgierig en onbevooroordeeld

Een continue nieuwsgierigheid zorgt ervoor dat een coach vragen blijft stellen in plaats van te snel conclusies trekken. Elke coach komt op een bepaald moment met een idee over wat hij denkt dat er gaande is. Het is zijn taak om dat idee te negeren, in te zien dat zijn beoordeling gedeeltelijk of helemaal verkeerd is en om onbevooroordeeld te zijn. Wanneer een coach dit kan, dan kan het gesprek de diepte ingaan en kunnen coach en coachee tot nieuwe inzichten komen.

  • Ze kijken naar overtuiging in plaats van gedrag

Er zijn zoveel principes te leren en zoveel gedragsmanieren die gecorrigeerd kunnen worden. Maar het algemene effect van deze manier van coaching is dat de bestaande situatie alleen maar benadrukt wordt en daarmee verergert. Alleen als de onderliggende overtuigingen meer aandacht krijgen dan symptomatisch gedrag zal er voortgang geboekt worden met coaching.

  • Ze ontwikkelen zelf ook nog

Elke coach moet gecoacht worden. Continue. Als een coach het gevoel heeft dat hij niet meer gecoacht hoeft te worden, zal hij minder inlevingsvermogen hebben en bestaat de kans dat hij vergeet hoe het is om in een moeilijke situatie te zitten. Coaches kunnen je alleen leren wat ze zelf ervaren hebben. Het heeft geen zin met een coach te werken die niet veel heeft meegemaakt, en al helemaal niet met een coach die vindt dat hij het ‘gemaakt’ heeft.

  • Ze zijn authentiek

De beste coaches zijn de compleetste versie van zichzelf. Ze hebben hun menselijkheid niet verstopt onder een dikke jas van pseudo-professionaliteit en expertise. Een gesprek met hen zorgt al snel voor een klik – een echte verbinding met een echt persoon. Je voelt je op je gemak in hun aanwezigheid en ze helpen je ook jouw authentieke zelf naar boven te krijgen.

  • Ze begrijpen jouw context

‘Geen baby zonder moeder, geen leidinggevende zonder context’, zegt Manfred Kets de Vries. Elke leidinggevende is begrensd maar wordt ook gesterkt door zijn organisatie op verschillende niveaus. Als een coach precies weet hoe, dan zal hij veel beter uitgerust zijn om betekenisvolle coaching te bieden. Coaches horen minimaal organisatiestructuren te begrijpen en te weten hoe ze werken.

  • Ze oversimplificeren niet

Coaches houden van afkortingen, vooral met een catchy of motiverende sound. Ze bestaan meestal uit vier tot vijf letters wat betekent dat je maar vier tot vijf gemakkelijke stappen verwijderd bent van PUUR of SMART zijn. Deze manier van leren heeft zo zijn voordelen, maar ook zijn beperkingen. Tools zijn in potentie goede hulpmiddelen, maar mensen zijn complexe wezens wier levens zich juist buiten de gebaande paden van formules begeven. Let op voor coaches die dit niet inzien.

  • Ze geven niet de antwoorden

Om Manfred de Kets te citeren: ‘Wanneer ik teams coach, gebeurt het regelmatig dat ik rondkijk en mezelf vraag ‘Wat gebeurt hier in hemelsnaam?’ Dan wacht ik. Al wachtend komen de antwoorden vanzelf.

Elke zinvol antwoord komt vanuit het individu of team. En dat komt meestal nadat ze hebben geworsteld met moeilijke, indringende en persoonlijke vragen. Een coach moet zich goed voelen met de ongemakkelijke situatie waarin hij alleen maar een nieuwe vraag biedt en niet het antwoord. Op deze manier voelt iedereen een tijdje ongemak – soms wel een lang tijdje – maar er komt vaak wel iets waardevols uit.

  • Ze hebben een holistische aanpak

Als de aanpak van jouw leiderschapscoach zich dicht bij die van een lifecoach bevindt, dan is dat waarschijnlijk een goed teken. Leidinggevenden waren mensen voordat ze leidinggevenden werden. Hun zakelijke presteren komt voort uit hun persoonlijke identiteit. Werk kan een mogelijkheid zijn om betekenis aan het leven te geven en een gezond en bloeiend leven kan resulteren in succes in het werk.

  • Ze hebben een duidelijk doel

Is de focus van een leiderschapscoach om prestaties of welzijn te verhogen? Is het om persoonlijke groei of creativiteit te stimuleren? Zijn ze allemaal verbonden? Bedenk wat je eigen doel is en bekijk of het overeenkomt met wat de coach zegt te bieden.

  • Ze weten wat ze kunnen beloven

Wanneer een coach zegt dat hij alles snel en compleet kan veranderen, dan belooft hij teveel. Coaching is onderdeel van een groter proces dat tijd kost. Coaches zijn geen tovenaars, ook al doen ze voorkomen dat ze de wijsheid in pacht hebben. Een coach met zelfvertrouwen die veel te bieden heeft, zal hier realistisch en nederig over zijn.

  • Ze investeren voor de lange termijn

De beste coaches zijn erop uit om jou jarenlang te laten profiteren van hun kennis en kunde, ook lang nadat jij hen vergeten bent. Ze jagen geen snel resultaat na als bewijs van hun marktwaarde. Ze werken hard voor een langzame maar blijvende verandering.

  • Ze hebben een heldere visie en duidelijke waarden

Goede coaches zullen geen concessies doen als het gaat om hun waarden als je hen dat vraagt. Ze weten goed wat hun waarden zijn. Ze weten welk verschil ze willen maken in de coaching en zakelijke wereld. Als een coach dat niet weet, dan is de kans klein dat hij leidinggevenden kan helpen trouw te blijven aan hun eigen visie en waarden.

  • Ze weten hoe ze overgangsruimte moeten creëren

Het is niet gemakkelijk een veilige omgeving te creëren en het onbekende te onderzoeken. Maar een goede coach heeft precies dat al jaren achter elkaar gedaan. Als iedereen zich vrij voelt om eerlijk en kwetsbaar te zijn, om het nieuwe te ontdekken – hou dan vast aan je coach. Ze zullen je niet alle antwoorden geven, wonderen verrichten of alles gemakkelijk maken. Maar ze zullen een omgeving creëren waarin betere vragen gesteld kunnen worden. En wie weet waar dat toe leidt.

Wil je meer weten? Neem gerust contact met ons op. Wij vertellen je graag hoe wij jou kunnen helpen.

Door Charles Brook, Managing Partner