In een tijdperk waarin we te maken hebben met echokamers en generatieverschillen kan reverse mentoring een handje te helpen. Hiërarchische systemen gaan op zijn kop en nieuwe strategieën worden geïmplementeerd. Wat is het en hoe werkt het?

De evolutie van een idee
Reverse mentoring werd voor het eerst geïntroduceerd door Jack Welch, voormalig CEO van General Electric. Oudere werknemers kregen het verzoek op zoek te gaan naar een jongere collega als mentor. Senior personeel moest vertrouwd raken met technologie die de oude manier van werken verving. Om in de woorden van Welch te spreken, deze nieuwe technologieën “zetten de organisatie op zijn kop.”

Nu heeft reverse mentoring een andere betekenis, ook al is het in sommige branches nog steeds wel nodig dat oudere werknemers zich nieuwe technologie eigen maken. Alleen gaan de voordelen nu twee kanten op: oudere werknemers leren om met de frisse blik van jonge werknemers te kijken die op hun beurt profiteren van een communicatielijn hoger in de organisatie. Als je reverse mentoring goed inzet, dan betekent het verbinding, begrip en empathie – zoals te lezen valt in dit voorbeeld bij The Guardian. Bij reverse mentoring gaat het niet om een paar opgelegde koffiedates, maar om het ontstaan en onderhouden van een relatie tussen mensen.

In veel opzichten is reverse mentoring hetzelfde als collectief leiderschap, maar heeft het een andere naam gekregen. En zo wordt een bestaand concept een geaccepteerd model en is reverse mentoring een Trojaans paard geworden.

De kracht en de valkuilen van taal
Taal is voor mensen een middel om een concept uit te leggen. Het probleem is dat taal een vervanging van dit concept kan worden. Het Centre for Creative Leadership zegt hierover dat het ‘vergelijkbaar is met wanneer je een land op de kaart ziet en denkt dat je de mensen die er wonen begrijpt.’ Reverse mentoring kan voor General Electric iets anders betekenen dan voor The Guardian. Een nieuw woord kan al snel een modewoord worden, waardoor we zaken met elkaar verwarren.

Reverse mentoring is belangrijk. Maar het is onderdeel van een grotere zoektocht om te begrijpen wat goed leiderschap is en wanneer macht nodig is. Dit bevestigt wat Craig Pearce van MEF University in Istanboel hierover zegt, namelijk: ‘kennis is belangrijker dan de positie wanneer het om leiderschap gaat.’

Het herdefiniëren van leiderschap zien we terug in Barry Oshry’s systeemdenken, de autoriteit op dit gebied, in netwerkleiderschap en zelforganiserende teams. Reverse mentoring is een aanvulling op deze lijst. Elk van deze concepten spreekt een andere leidinggevende of andere bedrijfstak aan. In veel opzichten praten we allemaal over hetzelfde, maar denken we dat we innovatief zijn vanwege de terminologie die we gebruiken.

De onderliggende filosofie
Bij reverse mentoring ligt de nadruk op het delen van kennis dwars door verschillende systemen heen. Er ontstaat ruimte voor beïnvloeding zowel naar boven als naar beneden toe. De geïsoleerde boardroom en het snel geïntimideerde junior team groeien zo naar elkaar toe. Bovendien zullen nieuwe werknemers zich onderdeel van de organisatie voelen en daardoor minder snel geneigd zijn hun baan op te zeggen. Managers gaan inzien dat veel oplossingen voor problemen binnen het bedrijf of de organisatie te vinden zijn.

Reverse mentoring kan een belangrijk ingrediënt zijn om de cultuur van een systeem te veranderen. Vooral als vergaande vormen van collectief leiderschap nog niet geïmplementeerd kunnen worden. Wij gebruikten het als het belangrijkste onderdeel van ons Leading Together-programma. Dit programma had als doel een brug te slaan tussen 120 professionals uit de gezondheidszorg en leken. De kern van het programma was dat er voor iedereen iets was om van te leren.

Leiderschapsontwikkeling gaat gepaard met nieuwe taal en terminologieën, dat zal zo blijven. Voor sommigen is het een startpunt om achterhaalde leiderschapsmodellen van zich af te schudden. We moeten ze allemaal omarmen, zolang we de terminologie die we ervoor gebruiken niet verwarren met het proces. De term reverse mentoring zal komen en gaan, maar de filosofie erachter zal voorlopig nog veel bedrijfstakken en organisaties blijven beïnvloeden.

Neem contact met ons op en ontdek hoe wij jou kunnen helpen.

Door Charles Brook, Partner TPC Leadership, op 24 januari 2019